Rusland
Terug
naar de kaart
Koude
oren en de treinreis van je leven... Rusland 8 januari - 16
januari 2004
Praktische
informatie en links
Koude
oren en de treinreis van je leven... Rusland 8
januari - 16 januari 2004
8 januari 5.00 uur is het dan zover... we gaan! Als een stel zombies staan we
op Schiphol. We hebben natuurlijk veel te weinig geslapen. De laatste dagen
thuis zijn voorbij gevlogen. We zijn tot op het laatste moment bezig geweest
met en opruimen en inpakken. We liepen de hele dag als kippen zonder kop door
het huis om de laatste dingen te regelen. Ook al hebben we een jaar van
tevoren bedacht dat we dit zouden gaan doen, toch moet er bij ons natuurlijk
van alles op het laatste moment. Bedankt iedereen die geholpen heeft om onze
spullen goed achter te kunnen laten! Verder moesten we van iedereen afscheid
nemen en dat valt niet altijd mee. Alle afscheidsetentjes, de mailtjes, de
telefoontjes, de cadeautjes en de surprise party waren geweldig. Bedankt
allemaal! Het is een gek idee dat we iedereen een jaar niet zullen zien.
Woensdag om half 2 's nachts
liggen we eindelijk in bed. Hier zullen we een jaar niet slapen, we kunnen er
nog niets bij voorstellen. Om half 4 loopt de wekker al weer af. We zijn
allebei geen ochtendmensen, dus we draaien ons eerst nog eens lekker om, maar
na een paar minuten begint het tot ons slaperige hoofd door te dringen waarom
de wekker zo vroeg staat. Het begint nu echt! Het uitzwaaicomité begeleidt
ons tot de douane. We voelen ons een beetje wezenloos. Ergens lijkt het gewoon
alsof we op vakantie gaan en het idee dat we een jaar weggaan dringt nog niet
helemaal tot ons door. Nog een laatste keer afscheid nemen en dan gaan we!
De vlucht naar Moskou verloopt prima en tegen de verwachting in zijn we snel
door de paspoortcontrole heen en hebben we onze bagage bijna direct te pakken.
We zeggen nog tegen elkaar dat het allemaal lekker soepel loopt, maar dat
hadden we dus beter niet kunnen doen. We gaan door de groene "niets aan
te geven" zone en worden er door de douane uitgepikt voor controle. Onze
rugzakken moeten door een x-ray en die van Marc moet open. We blijken een
kampeermes bij ons te hebben wat we hadden moeten aangeven (we slepen dit mes
al jaren over de
hele wereld mee). Er moeten een heleboel officieel uitziende mensen bijkomen
met steeds meer sterren en strepen op hun schouder. Niemand spreekt Engels.
Met handen en voeten wordt er wat heen en weer gepraat. Eindelijk wordt er
iemand gevonden die wat Engels spreekt. Ze zijn allemaal erg vriendelijk en
lijken te geloven dat we geen kwaad in de zin hebben,.. maar regels zijn
regels. Dus worden we meegenomen naar een apart kamertje met oud meubilair en
tl-verlichting en het papierwerk begint. Er worden met de hand een hele stapel
papieren ingevuld en verklaringen opgeschreven op blanco A4-tjes. Allemaal in
het Russisch natuurlijk. We kunnen de letters niet eens lezen.... Geen idee
dus wat er
gebeurt en hoe serieus dit is. Of het nou komt door de relatief vriendelijke
Russen of doordat we gewoon hartstikke moe zijn weet ik niet, maar we maken
ons niet al te druk en wachten het geheel gelaten af. Af en toe komt de Engels
sprekende douanier langs die ons uitlegt wat er gebeurt. Het mes wordt
officieel in beslag genomen onder het toeziend oog van twee getuigen - twee
werklui die ze ergens van het vliegveld hebben geplukt.... Marc moet nu op
allerlei Russische formulieren zijn handtekening zetten. Op hoop van zegen
maar dat er ook staat wat ze ons vertellen. Als alles eindelijk is ingevuld
moeten we naar een andere kamer waar nog meer formulieren worden ingevuld. Dit
keer in de computer. Alle formulieren gaan naar en rechter en over een maand
komt er een uitslag. Maar dan zijn wij allang het land weer uit... Het
mes zijn we kwijt. Het geheel heeft vier uur geduurd! We worden keurig bij de
Intourist balie afgeleverd waar de chauffeur nog op ons wacht. Na een autorit,
waarbij we een eerste indruk van Moskou krijgen, komen we om 9 uur eindelijk
aan in ons hotel. We zijn inmiddels redelijk afgedraaid, maar we hebben wel
wat meegemaakt
op onze eerste dag!
Na een prima nachtrust beginnen we uitgerust aan onze Moskoudag. Het is 5
minuten lopen naar het metrostation Izmajlov Oark. Dat lopen valt nog niet
mee, want er ligt sneeuw over verraderlijke plakken ijs. Vlak voor het
metrostation glijd ik dan ook onderuit. Marc schrikt en glijdt met me mee.
Niks gebroken gelukkig, maar wel flinke blauwe plekken. Ondanks de Russische
taal wijst de metro zich vanzelf. Na wat plaatjes vergelijken (tenminste daar
lijkt het op) herkennen we de namen van de stations en we tellen de haltes. Om
11 uur staan we op het Rode plein in de sneeuw. Met onze lagen fleeces, muts,
sjaal, wanten en lange onderbroek (charmanter worden we er niet op....) is de
kou wel te verdragen. Het is heel gaaf om op deze beroemde plek te zijn, zeker
in de winter. Het Kremlin is erg indrukwekkend en de ijsbolltjeskathedraal (Vasilius)
moet je gewoon gezien hebben. Het lijkt allemaal wel wat kleiner dan op t.v.
We zijn ineens echt op wereldreis. Het is wel heel bijzonder dat we dit kunnen
doen! Het is hier een heel andere wereld. De Russen dragen allemaal bontjassen
en bontmutsen en de meesten ook dikke schoenen, hoewel sommigen op schoenen
met hoge hakken en dunne leren zooltjes lopen - lijkt ons wat koud
en glad.. Sportieve ski jacks en zo zie je hier niet. De meeste Russen
houden het stijlvol (en saai....). Je ziet ook opvallend veel uniformen op
straat. We warmen even op in een winkelcentrum van het Rode plein. Alles is
hier nog in kerstsfeer. We twijfelen of we wel of niet het Kremlin in zullen
gaan. We moeten nog even wennen aan het feit dat we op wereldreis zijn en dus
veel meer op het budget moeten letten dan op vakantie. Maar je wilt natuurlijk
ook niet aan alle bezienswaardigheden voorbij lopen. De balans moeten we nog
zien te vinden. We besluiten dat we niet in Moskou geweest willen zijn zonder
het Kremlin bezocht te hebben, dus we gaan er in. We hebben nog 700 Roebels,
dus dat kan precies. Eerst moeten we een tijd in de rij staan om een kaartje
te kopen. Dan moeten we in de rij om door metaaldetectors en militaire
controles heen te gaan. Als we bijna bij het poortje zijn probeert een niet
Engels sprekende soldaat ons duidelijk te maken dat we onze tassen
niet mogen meenemen. Hij wijst vaag naar een plek waar we heen moeten. We
snappen er niets van, maar de dame die de kaartjes controleert wijst ook nog
eens dezelfde kant op, dus daar gaan we dan maar heen. Beneden blijkt een
ruimte te zijn waar we onze tassen kunnen afgeven. Het kost wel weer geld en
nergens staat hoeveel en ik heb nog maar 100 Roebels.... We zien dat ze op de
kassa 30 Roebel aanslaat per tas, dus dat komt goed. Als we aan de beurt zijn
wordt bij ons 120 Roebels aangeslagen... de speciale toeristenprijs. Gelukkig
wil ze onze laatste 100 Roebel aangevuld met een dollar accepteren. We zijn
blij dat we het Kremlin hebben bekeken. We besluiten om terug te gaan naar het
hotel, want het wordt al donker en erg koud. We hebben onthouden dat het
metrostation tegenover de zuurstokkleur kerk is, dus dat vinden we makkelijk
terug.
Treinreis:
's Avonds worden we opgehaald om naar de trein te gaan. Op het station glijd
ik nog een keer onderuit, dus nu heb ik ook blauwe billen... dat zal wel
lekker zitten in de trein. We zitten helemaal in de eerste wagon. In totaal
zijn er 23. We delen onze coupe met twee Chinezen die geen Engels spreken.
Door zinnetjes aan te wijzen in ons woordenboekje Mandarijns kunnen we toch
een soort van een gesprek voeren. We richten de coupe een beetje in (valt niet
mee, want de bagage van de Chinezen neemt nogal wat plaats in...) en de trein
vertrekt om 23.53 uur, zoals gepland. We maken kennis met de enige andere
toerist in de wagon, Dan uit Zweden. Met z'n drieën toasten we op de
treinreis met een halve liter whisky en dan duiken we in bed. Op zich slaapt
het prima in de trein, hoewel Marc z'n arm buiten bed valt en het met name in
het bovenste bed smoor en smoor heet is.
Het relaxte treinleven is begonnen. Er zitten bijna geen toeristen de trein.
Alleen wij, Dan en later blijken er in de 1e klas nog 2 Belgen te zitten. De
rest van de trein zit vol Chinezen en wat Russen. We vermaken ons met luieren
en de gewoontes van de Chinezen bestuderen. Die drinken thee uit een jampot
met theeblaadjes en eten de hele dag noedels. Sommigen lopen de hele dag in
pyjama of in hun lange ondergoed. In onze wagon zijn twee proviniki's, een
soort stewardessen. Twee dames die in het begin strenge Russinnen lijken, maar
gedurende de reis steeds vriendelijker worden. Vooral degene die de
avonddiensten draait is een leuk mens. Ze spreekt een beetje Engels en is erg
behulpzaam. Tijdens haar diensten loopt ze keurig in uniform, maar op andere
tijden loopt ze in haar trui en lange onderbroek door de trein.... en ze is
niet al te slank dus...
Ze probeert ons streng toe te spreken als we een pinda morsen of 's avonds
hard praten, maar ze moet er zelf om lachen. We noemen haar onze landlord. Het
is een heerlijke relaxte sfeer in de trein. Het enige nadeel is dat het nogal
warm is.... als je twee bladzijden probeert te lezen val je in slaap. In de
gang hangt een overzicht van de stopplaatsen en tijden. De eerste dag hebben
we geen idee waar we zijn en hoe laat het is (geen idee hoeveel tijdszones we
inmiddels zijn gepasseerd), want de plaatsen staan in het Russisch. Maar de
volgende dag herkennen we een paar plaatsen en de landlord legt ons uit hoe de
tijdszones vallen, dus zijn we weer bij. In de trein is alles Moskou tijd,
buiten passeren we 5 tijdzones. Iedereen hanteert wat anders dus er is
absoluut geen logisch ritme en het maakt ons ook niets uit. We leven volgens
de tijdstabel van stop naar stop. De trein stopt een paar keer per dag 15-20
minuten en dan kan je lekker naar buiten. Dan kun je lekker even rondkijken op
de perrons waar van alles wordt verkocht en je kunt even lekker frisse lucht
happen. Lees voor frisse: koude, want het ruikt hier vooral naar kolen. Vaak
is er 's avonds laat nog een stop. Ook al is het in lokale tijd dan al lang na
middernacht, we gaan toch nog even naar buiten. Het is dan meestal erg koud
(-25) en dat in combinatie met het glas Wodka wat we dan al ophebben maakt het
erg apart. Zo gaan we midden in de nacht op de foto met onze landlord
en met de club Chinezen uit Dan's coupe.
Naar buiten gaan is een ritueel op zich. De trein rijdt stipt op tijd, dus
je weet precies wanneer hij stopt. Tijdens en vlak voor een stop worden de
toiletten gesloten, dus dat moet je even goed plannen. In de trein draag je
niet meer dan een T-shirt omdat het zo warm is. Dus 5 minuten voor aankomst op
een station gaan de schoenen aan, fleece aan, truien aan, jas aan, muts op en
tas met fotospullen uit de bak onder de bank mee. Buiten moet je in beweging
blijven vanwege de kou. Ik voel de haartjes in mijn neus bevriezen en mijn
neusvleugels plakken van de kou aan elkaar. Meestal lopen we een stukje rond
om te kijken wat er te koop is of we kopen zelfs even wat, maar we houden de
proviniki die bij de deur van de trein staat goed in de gaten, want je wilt de
trein hier echt niet missen. Ze slaan op ieder station het ijs van de trein en
zwaaien als we weer naar binnen moeten. We staan altijd ruim op tijd weer voor
de deur, maar wachten tot het laatste moment om de trein weer in te gaan. We
kijken dan nog even op de thermometer om te zien hoer koud het was en stappen
dan weer in om warm te worden. De landlord lacht ons dan uit, want volgens
haar is het helemaal niet koud voor de tijd van het jaar. Op een van de
perrons verkoopt iemand Russische bontmutsen. Hij laat Marc en Dan er een
passen en dat staat zo grappig dat ik er hard om moet lachen. Blijkbaar vindt
hij dat ik z'n handel verpest, want hij is zwaar beledigd en begint naar mijn
muts te wijzen en te roepen dat dat er pas belachelijk uitziet. Nou heeft hij
daar wel gelijk in.....
Je kunt in de trein heerlijk suf naar buiten zitten kijken. Het landschap
zie je veranderen. Eerst zijn er vooral veel bomen, na Irkoetsk heb je een
schitterend uitzicht op het Baikal meer en daarna worden het weer steppen. Er
ligt sneeuw en alles ziet er bevroren uit. De gebouwen zien er armoedig,
slecht onderhouden en viezig uit. Je komt langs schoorstenen die dikke, vette
rookwalmen de lucht in spugen. Op het eerste station na Irkoetsk, aan het
Baikalmeer, staan allemaal vrouwtjes gerookte vis te verkopen. Wij hebben daar
niet zo'n behoefte aan om 10 uur 's
morgens, maar de rest van de trein denkt daar anders over. Iedereen koopt een
aantal vissen en de hele trein stinkt ernaar. In Tsjita hebben we ons
kourecord. Het is hier volgens de thermometer -26. We komen hier om half 2 's
nachts lokale tijd aan. Er ligt een dikke laag ijs op het perron. Om een
beetje warm te blijven gaan we voetballen met een stuk ijs. Onze landlord en
nog een paar medepassagiers doen ook mee. Grote hilariteit natuurlijk. We
hadden niet gedacht ooit nog eens midden in de nacht te staan voetballen met
een stel Russen, Chinezen en een Zweed. Geweldig!
Op 14 januari passeren we de grens. Dit schijn toch wel heel bijzonder te
zijn, want iedereen gaat zich netjes aankleden. Behalve wij dan. Marc loopt
rond met een ongeschoren kop. We krijgen declaratieformulieren uitgedeeld die
we moeten invullen. Je moet hier o.a. opschrijven hoeveel geld je bij je hebt,
dus overal wordt geld geteld. Het is duidelijk dat we de grens naderen, want
in het landschap zien we overal geschutskoepels staan. Om 2 uur stoppen we in
het station bij de Russische grens. De paspoorten worden opgehaald en iemand
komt de declaratieformulieren controleren. Dan moeten we de trein uit omdat ze
de onderstellen moeten wisselen. Het spoor in China heeft een andere breedte
dan in Rusland. Dit duurt 3 uur. We moeten die tijd wachten in het station.
Het is er oud en smoezelig en niet al te warm. In het restaurant is het nog
enigszins
aangenaam dus daar gaan we zitten. We hebben ook best trek, dus we gaan wat te
eten bestellen. Maar dat is nog niet zo eenvoudig. Je moet je bestelling
doorgeven aan de bar, maar daar staan een heleboel mensen te dringen en de
menukaart is in het Chinees en Russisch. Dan en Marc gaan het proberen terwijl
ik onze tassen en de stoelen bewaak (en dat valt nog niet mee). Marc komt
helemaal blij terug dat het is gelukt. Hij heeft iets aangewezen wat er lekker
uitzag, dus we krijgen zo lekker eten. Als ze het eten komen opdienen, blijkt
het met het aanwijzen niet helemaal gelukt te zijn. We krijgen alledrie een
schaaltje droge rijst. Smaakt overigens prima! Als we het ophebben gaan we nog
eens proberen iets anders te bestellen. Het is niet zo druk en met wat hulp
van een Chinees die twee woorden Engels spreekt lukt het om iets te bestellen
wat later gehaktballetjes en een kippenpoot blijkt te zijn.
Na 3 uur mogen we de trein weer in. Nu komt er nog een hele rits
formaliteiten. Ze komen met een hond de coupe controleren op drugs, daarna
komt iemand met een zaklantaarn de coupe controleren, zelfs boven het plafond,
dan komen ze onze paspoorten terugbrengen, daarna komt nog iemand anders ze
controleren (hebben ze daar niet net een paar uur de tijd voor gehad.... ?).
De man van de declaratieformulieren komt ook nog een keer langs. Dit keer komt
hij de formulieren ophalen en wil hij onze handbagage controleren. Buiten
wordt inmiddels onder de trein gekeken en ze lopen zelfs op het dak. Alleen al
in onze wagon lopen zeker 10 militairen rond, zeker nadat de hond een keer
heeft geblaft (niks aan de hand overigens). Eindelijk mag de trein
verder rijden. In totaal heeft het 7 uur geduurd! We rijden onder de poort
door de Chinese grens over. In de trein heerst een uitgelaten en opgeluchte
stemming. Na 12 km stopt de trein bij de Chinese douane. Hier gaat alles een
stuk soepeler. Chinezen komen met een laptop de trein in om onze paspoorten en
visa te controleren. Daarna bekijkt iemand anders ze nog een keer en worden de
inreiskaarten ingenomen. We hoeven onze paspoorten niet af te geven. Er komt
nog iemand langs voor de SARS controle. We moeten een vragenformulier invullen
en met een speciaal apparaatje wordt gekeken of we geen koorts hebben. We
moeten nog wel even de trein uit, maar dit duurt maar even en dit keer kunnen
we wachten in een modern, warm station. We wisselen hier onze roebels voor
yuan. Inmiddels wordt de Russische restauratiewagen vervangen voor een Chinese
en dat is geen achteruitgang.
Terug in de trein blijkt dat onze Chinese coupegenoten een hele Chinese
maaltijd en een vaag Chinees drankje hebben gekocht en ze willen dit met ons
delen. Ze willen ons welkom heten in China. In ruil bieden wij ze wat van ons
overgebleven drop en ontbijtkoek aan en dit vinden ze helemaal geweldig.
Inmiddels is het 12 uur geweest en is Marc dus jarig geworden. Zo'n apart
verjaardagsfeestje hebben we nog nooit gehad. De volgende dag rijden we door
China. Er gaan nu steeds mee mensen uitstappen en de trein wordt steeds leger.
De gezelligheid gaat er een beetje af. We vieren natuurlijk wel dat Marc jarig
is. We eten met de Chinezen stroopwafels bij de koffie. 's Avonds gaan we met
Dan "uit eten" in de restauratiewagen. Bij gebrek aan bier (dit is
al op) drinken we "great wall wine". Het eten is heerlijk. Na het
eten nemen we afscheid van een van de Chinezen uit onze coupe die hier uit de
trein stapt. Omdat Marc jarig is pakken we het geheime cadeautje van Anneke en
Hans uit
(stelletje gekken!). De volgende ochtend om 5.23 uur komen we aan in Beijing.
Het was een geweldige ervaring! De kop van onze wereldreis is er af. We zullen
dit nooit vergeten!
Praktische
informatie
Wij vliegen naar Moskou, waar we na een dag op
de trein naar Beijing zullen stappen. Hoewel we steeds praten over de Trans
Siberië Express, gaan we eigenlijk met de Trans Mantsoerije Express. Er zijn
namelijk vanuit Moskou drie bekende trajecten:
De Trans Siberië Express naar Vladiwostok;
De Trans Mongolië Express, via Mongolië naar
Beijing;
De Trans Mantsoerije Express, om Mongolië heen
naar Beijing.
Wij hebben gekozen voor de laatste, omdat we in
China willen eindigen en het in januari te koud is voor een bezoek aan het
platteland van Mongolië. Hoewel we graag nog een keer naar Mongolië zouden
willen, moet je helaas keuzes maken als je gaat reizen en we hebben besloten
Mongolië nog wel eens te bezoeken als niet alles bevroren is en je dus ook
lekker in een ger kunt gaan overnachten.
Wij hebben onze treinkaartjes
voor de Trans Siberië Express geboekt bij Tiara Tours. Er zijn meerdere
aanbieders, zoals Tozai, VNC Travel en Koning Aap reizen, maar Tiara is het
goedkoopste. We hebben een 'startpakket' geboekt met daarin de vliegreis naar
Moskou, een hotelovernachting in Moskou en natuurlijk de treinkaartjes. Het
visum voor Rusland is ook inbegrepen in de prijs. In verband met ervaringen in
het verleden mag je dit ook niet zelf regelen, als je de tickets boekt bij Tiara
dan willen ze dat het visum door hun visumdienst geregeld wordt. Wij hebben het
visum voor China ook gelijk door deze visumdienst laten regelen, dan zijn we in
een keer klaar. Houd er wel rekening mee dat je je paspoort een kleine 4 weken
kwijt bent en dat je voor het aanvragen van een visum naar Rusland ook een kopie
van je verzekeringspolis moet inleveren. Dit was voor ons nog even lastig, want
wij hadden onze reis-/ziektekostenverzekering nog niet afgesloten op het moment
dat we het visum wilden gaan aanvragen... Maar door de snelle hulp van het
assurantiekantoor kwam dit gelukkig allemaal op tijd in orde. Een visum voor
Mongolië hebben wij niet nodig, omdat we de Trans Mantsoerije Express nemen en
dus om Mongolië heen reizen.
Je krijgt van Tiara keurig op
tijd de vliegtickets thuisgestuurd. De treinkaartjes krijgen we na aankomst in
Moskou. Je kunt ervoor kiezen om een eersteklas coupé te boeken, dan slaap je
maar met z'n 2-en in een coupé. Wij hebben hier niet voor gekozen, omdat we het
juist leuk vinden om andere reizigers te ontmoeten en het dus prima vinden om
met 4 mensen in een coupé te zitten en slapen. Bovendien vinden we het onzin om
te gaan betalen voor luxe als je vervolgens een jaar gaat reizen en ongetwijfeld
in veel minder luxe omstandigheden zal overnachten dan de tweedeklas coupé in
deze trein.
Wat wij in ieder geval meenemen
is de nodige proviand voor onderweg. Je kunt onbeperkt heet water pakken,
dus (bami)soepjes, thee en koffie komt vast wel van pas. Verder gaan we
natuurlijk aan de chocola (bedankt mam!) en andere lekkere dingen. Ook
toiletpapier en een doekje om de ruiten schoon te maken schijnen handig te zijn.
Dan nog wat spelletjes en leesvoer en wij komen de tijd wel door......
Tenslotte nog wat handige
links:
www.tiaratours.nl
www.moscowkremlin.ru/IE3/english/
plattegrond
moskou
metro
moskou